(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.266. అధ్యాయః 266
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి మహేశ్వరాదినామనిర్వచనపూర్వకం శివమహిమోక్తిః॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

వాసుదేవ ఉవాచ।

యుధిష్ఠిర మహాబాహో మహాభాగ్యం మహాత్మనః।
రుద్రాయ బహురూపాయ బహునాంనే నిబోధ మే॥ 13-266-1(92069)
వదంత్యుగ్రం మహాదేవం తథా స్థాణుం మహేశ్వరం।
ఏకాక్షం త్ర్యంబకం చైవ విశ్వరూపం శివం తథా॥ 13-266-2(92070)
ద్వే తనూ తస్య దేవస్య వేదజ్ఞా బ్రాహ్మణా విదుః।
ఘోరామన్యాం శివామన్యాం తే తనూ బహుధా పునః॥ 13-266-3(92071)
ఉగ్రా ఘోరా తనుర్యాఽస్య సోఽగ్నిర్విద్యుత్స భాస్కరః।
శివా సౌంయా చ యా త్వస్య ధర్మస్త్వాపోథ చంద్రమాః॥ 13-266-4(92072)
ఆత్మనోఽర్ధం తు తస్యాగ్నిః సోమోఽర్ధం పునరుచ్యతే।
బ్రహ్మచర్యం చరత్యేకా శివా చాస్య తనుస్తథా॥ 13-266-5(92073)
యాఽస్య ఘోరతమా మూర్తిర్జగత్సంహరతే తథా।
ఈశ్వరత్వాన్మహత్త్వాచ్చ మహేశ్వర ఇతి స్మృతః॥ 13-266-6(92074)
యన్నిర్దహతి యత్తీక్ష్ణో యదుగ్రో యత్ప్రతాపవాన్।
మాంసశోణితమజ్జాదో యత్తతో రుద్ర ఉచ్యతే॥ 13-266-7(92075)
దేవానాం సుమహాన్యచ్చ యచ్చాస్య విషయో మహాన్।
యచ్చ విశ్వం జగత్పాతి మహాదేవస్తతః స్మృతః॥ 13-266-8(92076)
ధూంరరూపా జటా యస్మాద్ధూర్జటీత్యత ఉచ్యతే॥ 13-266-9(92077)
స మేధయతి యన్నిత్యం సర్వాన్వై సర్వకర్మభిః।
శివమిచ్ఛన్మనుష్యాణాం తస్మాదేష శివః స్మృతః॥ 13-266-10(92078)
దహత్యూధ్వం స్థితో యచ్చ ప్రాణాన్నౄణాం స్థిరశ్చ యత్।
స్థిరలింగశ్చ యన్నిత్యం తస్మాత్స్థాణురితి స్మృతః॥ 13-266-11(92079)
యదస్య బహుధా రూపం భూతం భవ్యం భవత్తథా।
స్థావరం జంగమం చైవ బహురూపస్తతః స్మృతః॥ 13-266-12(92080)
విశ్వేదేవాశ్చ యత్తస్మిన్విశ్వరూపస్తతః స్మృతః।
సహస్రాక్షోఽయుతాక్షో వా సర్వతోక్షిమయోపి వా।
చక్షుషః ప్రభవం తేజః సర్వతశ్చక్షురేవ తత్॥ 13-266-13(92081)
సర్వథా యత్పశూన్పాతి తైశ్చ యద్రమతే సహ।
తేషామధిపతిర్యచ్చ తస్మాత్పశుపతిః స్మృతః॥ 13-266-14(92082)
నిత్యేన బ్రహ్మచర్యేణ లింగమస్య యదా స్థితం।
`భక్తానుగ్రహణార్థాయ గూఢలింగస్తతః స్మృతః।'
మహయత్యస్య లోకశ్చ ప్రియం హ్యేతన్మహాత్మనః॥ 13-266-15(92083)
విగ్రహం పూజయేద్యో వై లింగం వాఽపి మహాత్మనః।
లింగం పూజయితా నిత్యం మహతీం శ్రియమశ్నుతే॥ 13-266-16(92084)
ఋషయశ్చాపి దేవాశ్చ గంధర్వాప్సరసస్తథా।
లింగమేవార్చయంతి స్మ యత్తదూర్ధ్వం సమాస్థితం। 13-266-17(92085)
పూజ్యమానే తతస్తస్మిన్మోదతే స మహేశ్వరః।
సుఖం దదాతి ప్రీతాత్మా భక్తానాం భక్తవత్సలః॥ 13-266-18(92086)
ఏష ఏవ శ్మశానేషు దేవో వసతి నిర్దహన్।
యజంతే యే జనాస్తత్ర వీరస్థాననిషేవిణః॥ 13-266-19(92087)
విషమస్థః శరీరేషు స మృత్యుః ప్రాణినామిహ।
స చ వాయుః శరీరేషు ప్రాణపాలః శరీరిణాం॥ 13-266-20(92088)
తస్య ఘోరాణి రూపాణి దీప్తాని చ బహుని చ।
లోకే యాన్యస్య పూజ్యంతే విప్రాస్తాని విదుర్బుధాః॥ 13-266-21(92089)
నామధేయాని దేవేషు బహూన్యస్య యథార్థవత్।
నిరుచ్యంతే మహత్త్వాచ్చ విభుత్వాత్కర్మభిస్తథా॥ 13-266-22(92090)
వేదే చాస్య విదుర్విప్రాః శతరుద్రీయముత్తమం।
వ్యాసేనోక్తం చ యచ్చాపి ఉపస్థానం మహాత్మనః॥ 13-266-23(92091)
ప్రదాతా సర్వలోకానాం విశ్వసాక్షీ నిరామయః।
జ్యేష్ఠభూతం వదంత్యేనం బ్రాహ్మణా ఋషయోఽపరే॥ 13-266-24(92092)
ప్రథమో హ్యేష దేవానాం ముఖాదగ్నిమజీజనత్।
గ్రహైర్బహువిధైః ప్రాణాన్సంరుద్ధానుత్సృజత్యపి॥ 13-266-25(92093)
విమోక్షయతి తుష్టాత్మా శరణ్యః శరణాగతాన్।
ఆయురారోగ్యమైశ్వర్యం హితం కామాంశ్చ పుష్కలాన్॥ 13-266-26(92094)
స దదాతి మనుష్యేభ్యః స ఏవాక్షిపతే పునః।
శక్రాదిషు చ దేవేషు తస్య చైశ్వర్యముచ్యతే॥ 13-266-27(92095)
స ఏవ స్థాపకో నిత్యం త్రైలోక్యస్య శుభాశుభే।
ఐశ్వర్యాచ్చైవ కామానామీశ్వరః పునరుచ్యతే॥ 13-266-28(92096)
మహేశ్వరశ్చ లోకానాం మహాతామీశ్వరశ్చ సః।
బహుభిర్వివిధై రూపైర్విశ్వం వ్యాప్తమిదం జగత్।
తస్య దేవస్య యద్వక్త్రం సముద్రే వడంవాముఖణ్॥ ॥ 13-266-29(92097)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి షట్షష్ట్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 266 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-266-4 సా అగ్నివిద్యుత్సమప్రభేతి క.ట.థ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.